پنجشنبه / ۱۶ بهمن / ۱۴۰۴ Thursday / 5 February / 2026
×
کتاب‌خوان عالی‌قدر
نقش‌آفرینی یک تقریظ در مهندسی فرهنگی

کتاب‌خوان عالی‌قدر

قیام خاموش
گاهی که باید سلاح قلم را کنار گذاشت

قیام خاموش

حکمرانی فرهنگی در عصر شبکه‌های مجازی
بازطراحی رابطه حکمرانی و جامعه در زیست‌جهان شبکه‌ای

حکمرانی فرهنگی در عصر شبکه‌های مجازی

یـادداشتــــ
امتداد قرآنی الگوهای اجتماعی
شهادت، پایان نقش تاریخی فرد نیست

امتداد قرآنی الگوهای اجتماعی

محمدرضا بابایی
  • ۱۴ دی
  • 54 بازدید
  • بدون دیدگاه
  • روایت‌های قرآنی از پیامبران و امت‌ها، واجد یک هشدارند. شخصیت بزرگ بدون جامعه‌ای آگاه و مسئول به تنهایی ضامن تحول پایدار نیست و جامعه بدون الگوی پیش‌رو در معرض سرگشتگی قرار می‌گیرد. امتداد یک شخصیت محصول برهم‌کنش میان کنش فردی و دریافت جمعی است. رسانه، هنر، آیین‌ها و نظام‌های آموزشی، همگی در این فرآیند نقش دارند. اگر این ابزارها به سطح شعار تقلیل یابند، امتداد نیز سطحی و ناپایدار خواهد شد؛ اما اگر بتوانند پیچیدگی نسبت انسان، معنا و تاریخ را حفظ کنند، شخصیت به‌جای آنکه به بت بدل شود، به راهنما تبدیل می‌گردد. در عصر دیجیتال این مسئله صورت‌بندی تازه‌تری نیز یافته است. سرعت گردش تصویر و روایت بیش از پیش افزایش یافته و خطر فروکاست امتداد به تکرار نمادها تشدید شده است. با این حال، همین فضا امکان شبکه‌ای‌شدن معنا را نیز فراهم می‌کند. در چنین وضعیتی، یک الگو می‌تواند از طریق روایت‌های متکثر و خرد، در موقعیت‌های متنوع ترجمه شود. نتیجه شکل‌گیری الگویی سیال است که هر بار به‌گونه‌ای ناقص، انسانی و موقعیت‌مند بازآفرینی می‌شود. از سوی دیگر نیاز انسان به الگو، امری بنیادین است. الگو افق کنش را برای معنابخشی به انتخاب روشن می‌کند. البته الگوی دست‌نیافتنی، ناامیدکننده است و الگوی بیش از حد عادی‌شده، الهام‌بخشی خود را از دست می‌دهد. تعادل میان این دو، در حفظ فاصله‌ای معنادار و در عین حال قابل لمس نهفته است. زندگی شخصیت‌های اثرگذار، معمولا واجد تنش‌ها و تردیدهایی است که اگر به‌کلی پنهان شوند، امکان هم‌ذات‌پنداری را از میان می‌برند و اگر بیش از حد برجسته شوند، انسجام معنا را مخدوش می‌کنند. در نهایت، بحث از امتداد شخصیت‌های برجسته در پرتو مفاهیم قرآنی، در سطحی عمیق‌تر، به نوعی فلسفه تاریخ اسلامی اشاره دارد؛ فلسفه‌ای که نه به قهرمان‌پرستی تقلیل می‌یابد و نه در ساختارگرایی متوقف می‌شود. در این افق، انسان می‌تواند نقطه عطف تاریخ باشد، اما تنها در نسبتی معین با حق، با جامعه و با زمانه.
    مقدسه کرمانچی

    کانون «مردمی‌بودن»

    محمد عرفان‌خانی

    معلم مقاومت

    نصیبه سادات حسینی

    اخلاق و قدرت در تضاد نیستند

    سجاد انجم شعاع

    عارفی در اتاق جنگ

    جستـــار
    شعــــــر
    محمد عابدی

    کافی‌ست

    طاهره ابراهیم‌نژاد آکردی

    روز زن

    سمیه سادات حسینی زاده

    بانوی آب و آینه

    طاهره موحدی‌پور

    تکه‌ای از آسمان

    سمیه سادات حسینی‌زاده

    پناه آخرین

    داستانــــ
    کارت اتوبوس
    فائزه سادات حسینی

    کارت اتوبوس

    پیرمرد آسمانی
    روناک میرزایی

    پیرمرد آسمانی

    نوایی …
    سارا کردی

    نوایی …

    شکم‌های خالی
    سیده اعظم‌الشریعه موسوی

    شکم‌های خالی

    دل داده
    مریم عباسیان

    دل داده

    زیارت …
    مریم رضایت

    زیارت …

    طنـــز
    گرانی و مردم …
    زینب صفایی

    گرانی و مردم …

    ای دل غافل! قیمت‌ها چنان سر به فلک کشیده‌اند که گویی در حال پرواز به سوی ماه عسل مسئولین هستند! جیب رعیت بیچاره هم که جز باد، چیزی ندارد! از خدا می‌خواهیم که حداقل، نان شبمان را تبدیل به دلار نکنند وگرنه باید به فکر فالگیری برای آینده باشیم!

    مسئول خوش غیرت …!

    جانم فدای مسئولین بی‌زحمت! وجودشان سایه‌ی همایونی‌ست بر سر ما، فقط حیف که این سایه، نفعی به رعیت نمی‌رساند! گویا وظیفه‌شان فقط این است که صندلی‌ها را گرم نگه دارند، مبادا که سردیِ بی‌کفایتی‌شان، مجلس را فرا گیرد! الحق که چه «زحمت» عظیمی می‌کشند!

    در وصف خانه‌های ۲۵ متری

    ای فلک! این چه رسم روزگاریست؟ خانه‌ها چنان قیمتی شده‌اند که گویا در هر آجرش، یک مثقال طلا به کار رفته! ما مستأجران نگون‌بخت هم که جز توبه کردن و قرض گرفتن، راهی نداریم. صاحبخانه هم که انگار وکیل‌التجار زمان قاجار است و دلش بهر مُهر و نُقل رضایت نمی‌دهد! خدا کند به جای اجاره، […]

    پدیده برق رفتگی
    زینب صفایی

    پدیده برق رفتگی

    ای وای بر ما! باز این چراغ‌های فرنگی قهر کردند! گویا برق‌رسان‌ها هم مثل مسئولین، گاه‌گاهی یادشان می‌رود که وظیفه‌ای هم دارند! حالا در این تاریکی بنشینیم و دعا کنیم که دزدانِ شهر، حداقل با ادب باشند و فقط چیزهایی را ببرند که خیلی به آن‌ها نیاز نداریم! الحق که چه تجددی داریم!